Poczucie wartości jest ważne. Adekwatne pozwala budować zdrowe relacje, wzmacnia przyjaźnie, buduje miłość. Dzięki niemu możemy osiągać cele, spełniać marzenia, awansować i robić te wszystkie rzeczy, które wydają się niemożliwe. Niestety w codziennych działaniach często niszczymy swoją samoocenę. Robimy to najczęściej w dość nieświadomy sposób. Oto 7 zachowań, które są naprawdę nie pomagają…
Czym jest poczucie wartości?
Poczucie wartości buduje kilka składowych: nasza samoocena, czyli to, jak oceniamy siebie, wiara w siebie oraz pewność siebie. To sposób, w jaki patrzymy na siebie. To samowiedza, czyli świadomość swoich mocnych i słabych stron. W tym kontekście można mówić, iż to także emocjonalny fundament, bez którego nie sposób zdrowo z szacunkiem do siebie funkcjonować. Pozwala dobrze zachowywać się w sytuacjach społecznych i bliskich relacjach, chronić swoje granice. To także sposób, w jaki o sobie myślę i jak się traktuję.
Poczucie wartości buduje się powoli. Tak jak i niszczy. Nie legnie ono w gruzie od razu, one jest podkopywane drobnymi, ale częstymi błędami. Oto 7 zachowań, które niszczą nasze poczucie własnej wartości.
7 zachowań, które niszczą Twoje poczucie własnej wartości
Ciągłe porównywanie się z innymi
Jako ludzie lubimy wiedzieć, jak nam idzie, i jak sobie radzimy, dlatego mamy tendencję do porównywania się z innymi. Niestety to zgubny proces. Zamiast budować naszą siłę i dodawać energii – podcina on nam skrzydła, sprawia, iż jesteśmy wiecznie niezadowolone i sfrustrowane. Zawsze bowiem będzie ktoś “lepszy” i ktoś “gorszy”, ktoś ładniejszy, smuklejszy, inteligentniejszy, zamożniejszy. Poza tym porównując się do kogoś, nie widzimy jego starań, upadków, pracy, kosztów, które włożył w to, żeby być tu gdzie jest. Nie poznajemy stresu z tym związanego, napięcia, wyrzeczeń. Widzimy jedynie efekt końcowy.
Zazdrościsz mi? To posłuchaj!
Tymczasem wniosek jest stosunkowo prosty. Nic, co wartościowe nie przychodzi łatwo i od razu. Zawsze na drodze są potknięcia i błędy. Tych jednak nie widać…. Stąd zamiast porównywać się do innych, psycholodzy mówią, żeby porównywać się do siebie sprzed miesiąca, roku, kilku lat…To jest zdecydowanie lepszy sposób, aby ocenić postępy.
Umniejszanie swoich sukcesów
Zamiast “nic takiego” i “że to tylko szczęście”, powiedz coś innego, coś, co doceni trud… Gdy wypowiadasz tego typu słowa, mózg słyszy i rozumie. Koduje, to co naprawdę myślisz, iż to “tylko przypadek, to nic takiego”.
Ważna informacja jest taka, iż sukcesów się nie umniejsza. Sukcesy się podkreśla i się je świętuje.
Mówienie o sukcesach jako o błahostce to wskazywanie, iż nie zasługujesz na to, co masz, iż to nie wynik Twoich starań. Często tak robimy, w obawie przed tym, żeby się nie chwalić, żeby nie wyjść na zarozumiałą. Istnieje jednak cały wachlarz możliwych odpowiedzi między chwaleniem się a bagatelizowaniem sukcesów.
Zgadzanie się na rzeczy, których nie chcesz
Gdy Twoje ciało krzyczy “nie”, posłuchaj. Nie ignoruj tej informacji. To bardzo ważne. Dlaczego?
Gdy ciało się blokuje. Czyli ten moment, gdy masz dość
Mówienie „tak”, gdy w środku krzyczysz „nie”, to jeden z najpewniejszych sposobów na utratę szacunku do siebie. Każde takie przekroczenie własnych granic wysyła sygnał: moje potrzeby są mniej ważne. Z czasem zaczynasz wierzyć, iż naprawdę nie masz prawa ich mieć.
Branie odpowiedzialności za emocje i zachowanie innych
Nasze poczucie wartości maleje, gdy zaczynamy nosić na plecach to, co nie jest nasze. Bierzemy odpowiedzialność za coś, za co nie odpowiadamy: czyjeś emocje, zachowania. Te nie należą do nas, a mimo to bardzo często się nimi przejmujemy.
To zachowanie często wynika z dzieciństwa, w którym trzeba było „pilnować nastroju” dorosłych. W dorosłym życiu prowadzi do chronicznego poczucia winy i przekonania, iż „zawsze robię coś źle”.
Negatywne komunikaty w głowie
Słowa, które kierujesz do siebie mają w gruncie rzeczy większe znaczenie niż komunikaty innych. Twój los bowiem zależy od tego, co do siebie mówisz. jeżeli Twoja wewnętrzna narracja brzmi: „nie dam rady”, „jestem beznadziejna”, „zawsze coś zepsuję”, to choćby obiektywne sukcesy nie będą w stanie Cię przekonać, iż jest inaczej. Staniesz się dokładnie taka, jak o sobie myślisz. Dlatego to tak niebezpieczne. Krytyk wewnętrzny nie jest prawdą, jest nawykiem.
Twój wewnętrzny krytyk – do kogo należy jego głos?
Perfekcjonizm
Jeden z głównych grzechów, który negatywnie wpływa na samoocenę to perfekcjonizm, który wcale nie jest dążeniem do doskonałości, jest ogromnym lękiem przed oceną. Gdy wierzysz, iż musisz zrobić coś idealnie, aby zasłużyć na akceptację, każdy błąd staje się dowodem na Twoją „niewystarczalność”. Perfekcjonizm nie podnosi poprzeczki, on ją zawiesza tak wysoko, iż nie da się jej dosięgnąć.
Otaczanie się niewłaściwymi ludźmi
I na koniec to, co zdarza się niszczyć poczucie własnej wartości w szczególnie dotkliwy sposób to otaczanie się nieodpowiednimi osobami, takimi, które karmią się Twoim bólem, lękiem, niepewnością. Niewspierającymi, ale gnębiącymi, umniejszającymi, krytykującymi, wyśmiewającymi i naruszającymi Twoje granice.
Oczyściłam swoje otoczenie. I naprawdę dobrze mi z tym
Jak zadbać od razu o dobre poczucie wartości?
- Zauważ, kiedy mówisz o sobie źle i zatrzymaj się. Nie rób sobie tego.
- Otaczaj się osobami, które Cię wspierają.
- Nie bierz emocji innych do siebie.
- Doceniaj się. Celebruj sukcesy.
Przeczytaj w tym temacie:
Jak budować poczucie wartości naprawdę skutecznie?
Jak odbudować poczucie wartości po rozstaniu?
Toksyk nie tylko odbiera poczucie wartości, ale też urodę
Jak wzmocnić poczucie własnej wartości?