La Villa | The Key to Art from Poznań
Villa Farsetti, Santa Maria di Sala, Wenecja
wernisaż: 4.05.2026, godz. 17.00
5-23.05.2026
„La Villa” to projekt wystawienniczy realizowany w historycznej przestrzeni Villa Farsetti w Santa Maria di Sala koło Wenecji, prezentujący środowisko artystyczne Poznania we Włoszech w czasie trwania Biennale. Wystawa ma charakter wielogłosowego portretu lokalnej sceny sztuki, ukazanego w międzynarodowym kontekście, i stanowi zarazem kontynuację współpracy zapoczątkowanej w 2024 roku pomiędzy Wenecją a Poznaniem. Jej założenia wyrastają z dialogu zainicjowanego przez włoskiego architekta Marina Zancanellę, którego refleksja nad pamięcią miejsca, morfologią miasta i ciągłością europejskiej tradycji architektonicznej doprowadziła do sformułowania koncepcji „światów równoległych”. Punktem wyjścia dla projektu jest przekonanie, iż Poznań i Wenecja, mimo odmiennych uwarunkowań historycznych i geograficznych, uczestniczą w tej samej historii form, idei i przepływów kulturowych. Związki między tymi miastami nie są rozumiane jako proste podobieństwo stylistyczne, ale jako świadectwo długiego trwania procesów cywilizacyjnych, obejmujących architekturę, rzemiosło, organizację przestrzeni oraz krążenie wzorców kulturowych w Europie. W tym sensie architektura i sztuka stają się narzędziami porównawczego odczytywania miasta poprzez inne miasto.
Projekt osadzony jest jednocześnie w szerszej refleksji nad relacją centrum–peryferie, odwołującej się do myśli m.in. Fernanda Braudela, Immanuela Wallersteina, Giovanniego Arrighiego, Jana Sowy, Witolda Kuli i Piotra Piotrowskiego. Wystawa pokazuje, iż wpływy kulturowe nie są zjawiskiem neutralnym, ale pozostają związane z historycznymi układami dominacji gospodarczej i politycznej. Wenecja, jako dawny ośrodek akumulacji kapitału i prestiżu kulturowego, staje się tu ważnym punktem odniesienia dla namysłu nad tym, jak wzorce wytwarzane w centrach były implementowane na peryferiach i półperyferiach Europy, także w Europie Środkowo-Wschodniej. Jednocześnie projekt nie zatrzymuje się na diagnozie zależności, ale wskazuje na możliwość twórczej asymilacji, reinterpretacji i przekształcania zapożyczonych form w nowe jakości o potencjale uniwersalnym. W tym ujęciu „La Villa” nie jest wyłącznie zagraniczną prezentacją poznańskich artystów, ale próbą zbudowania platformy dialogu między lokalnością a wspólnym europejskim imaginarium. Projekt proponuje spojrzenie na kulturę jako na sieć historycznych relacji, migracji idei, artystów, form architektonicznych i modeli edukacyjnych. Odrzuca wizję jednolitej, hierarchicznej Europy na rzecz Europy rozumianej jako przestrzeń współtworzoną przez różnice, asymetrie i wzajemne odniesienia.
Istotnym elementem koncepcji wystawy jest również transformacja klasycznych wartości akademickich. Akademizm nie jest tu traktowany jako zamknięty zbiór stylistycznych reguł, ale jako historyczny język organizowania przekazu wizualnego, który może zostać poddany reinterpretacji. Tradycyjne kategorie, takie jak pejzaż, portret, martwa natura, akt, tematy historyczne, religijne czy mitologiczne, zostają odczytane na nowo w świetle współczesnych problemów społecznych, politycznych i kulturowych. Pejzaż staje się zapisem napięć między człowiekiem, naturą i urbanizacją; portret — polem refleksji nad tożsamością, widzialnością i cielesnością; martwa natura — komentarzem do materialności, konsumpcji i kryzysu późnego kapitalizmu; mitologia zaś — narzędziem analizy współczesnych systemów symbolicznych, mitów narodowych i medialnych narracji. Wystawa akcentuje specyfikę doświadczenia Europy Środkowo-Wschodniej, wskazując, iż lokalna historia — także doświadczenie państwa komunistycznego i związanych z nim form kulturowej asymilacji — może być źródłem wartości wykraczających poza lokalność. Przepracowanie tych doświadczeń nie ma służyć budowaniu zamkniętej tożsamości ani prostemu odrzuceniu wpływów zewnętrznych, ale tworzeniu horyzontalnego modelu kultury, opartego na świadomym przekształcaniu dziedzictwa i włączaniu go w proces uspołecznienia. W tym sensie sztuka jawi się jako praktyka współodpowiedzialna za kształtowanie relacji społecznych, świadomości i bardziej demokratycznych form wspólnoty.
Maciej Kurak, Mateusz Bieczyński
Udział biorą: Adamczyk Mirosław, Andrzejczak Maciej, Bajon Radosław, Balcerowiak Krzysztof, Banachowicz Andrzej, Bartel Robert, Barłóg Piotr, Basałygo Maciej, Bałdyga Janusz, Berdyszak Marcin, Bobrowski Andrzej, Bogucki Jarosław, Bosacki Piotr, Brandt Natalia, Brennenstuhl-Bludnik Marta, Brodacka Natalia, Brzezińska Natalia, Brzoska Sławomir, Buczyńska Paulina, Bukowski Tomasz, Chojnacki Piotr, Chorążyczewska Sławomira, Chudy Marta, Cieśla-Jarzębowska Emilia, Cieślak Bohdan, Czarcińska Natalia, Czerniak-Chojnacka Dominika, Czerniawska Małgorzata, Decyk Sławomir, Ficner Stefan, Filipiak Michał, Flieger Paweł, Garstkiewicz Jakub, Gazda Małgorzata, Gillert Adam, Goebel Anna, Gorączniak Wojciech, Grenda Magdalena, Gruszczyński Łukasz, Grzeszczuk Karolina, Gustowska Izabella, Górczyński Rafał, Haładuda Marek, Hejnowicz Jerzy, Hoffmann Wojciech, Imielska Joanna, Jagielski Jacek, Jakubowicz Rafał, Jakuszewski Marek, Janicki Wojciech, Janik Mateusz, Januszek Dorota, Jeziorecka Alicja, Jonkajtis Dorota, Jurczak – Łowkis Ada, Jurek Tomasz, Kalitko Tomasz, Kamiński Piotr, Kasprzak Magdalena, Kaszczyński Paweł, Keczmerski Grzegorz, Kiełpiński Paweł, Klich Katarzyna, Kliśko-Walczak Natalia, Klupś Jarosław, Kobierzyńska Kamila, Komasa Karolina, Konik Anna, Korona Monika, Koronowski Wiesław, Kotwis Rafał, Kozłowski Maciej, Kołacka Anna, Krzywak Sebastian, Królikowska Julia, Kubiak Ewa, Kubik Karolina, Kujawska-Murphy Katarzyna, Kulczyk Agata, Kulesza Ewa, Kurak Maciej, Kurka Piotr, Kuszczak Sławomir, Kuzyszyn Konrad, Kuźma Dariusz, Kuźniarska Dorota, Kędziora Anna, Laskowska Katarzyna, Leciejewska Joanna, Lejman Dominik, Leśnik Andrzej, Lorenc Marcin, Ludek Kinga, Lukaszczyk Kamila, Macha Piotr, Machowiak Piotr, Magee Paul, Malinowski Jakub, Marciniak Janusz, Marcinkowska Joanna, Margański Miłosz, Markowski Marcin, Marzol Piotr, Matuszewski Tomasz, Mazur Maryna, Meller-Kawa Agnieszka, Mikoda Igor, Mikołajczak Patrycja, Modrzejewski Witold, Molenda Krzysztof, Mróz-Pacholczyk Ewa, Muszyński Jerzy, Mętel Krzysztof, Napierała Paweł, Napierała Wiesław, Niemczuk Paulina, Norkowski Jerzy, Nowaczyk Adam, Nowak Agata, Nowicki Grzegorz, Ofierski Kornel, Oleksa Janusz, Osięgłowski Tomasz, Oskar Dawicki, Ostrowski Diuna, Pachliński Ireneusz, Pająk Martyna, Paruch-Piotrowska Małgorzata, Pawlak Bartłomiej, Pepłoński Andrzej, Pich Monika, Pilch Barbara, Piwiński Tomasz, Podgórska-Glonti Katarzyna, Poliński Mikołaj, Polus Paweł, Popiela Kinga, Prewencki Paweł, Przybylski Maciej, Radawski Maksymilian, Radziejewski Marcin, Radziszewski Aleksander, Radzivillovič Vladislav, Ratajczyk Grzegorz, Regimowicz Natalia, Regimowicz-Korytowska Anna, Regulski Miron, Ryszczyński Tomasz, Shaded Monika, Sipiński Stanisław, Skorwider Eugeniusz, Skorwider Maksymilian, Smela Konrad, Sowisło-Przybył Agnieszka, Spychaj Łukasz, Stankowski Mikołaj, Starska Magdalena, Stawarski Łukasz, Stańko-Jurczyńska Barbara, Stefaniak Weronika, Strzelecki Jacek, Syska Andrzej, Szafrański Dawid, Szelest Jarosław, Szerstobitow Zachar, Szot Zbigniew, Szurek Piotr, Szwiec Piotr, Szymankiewicz Szymon, Tarasewicz Izabela, Tarnowska-Urbanik Dorota, Taszycki Zbigniew, Tatarkiewicz Michał, Tańska Lidia, Tomczak Daria, Trzoska Sebastian, Tylka-Tomczyk Karolina, Tyll Oriana, Tężycki Wojciech, Wegner Natalia, Wielopolski Michał, Wierzbicki-Nowak Filip, Winterhagen Marc Tobias, Wojcieszek Lidia, Wolińska Marzena, Wolna Maja, Wołyński Piotr, Wronecka Weronika, Wróblewski Mateusz, Wyszyńska Marta, Węcławska-Lipowicz Marta, Włodarski Radosław, Zadłużny Marek, Zieliński Igor, Zwoliński Szymon, Ćwiek Maciej, Łubowski Rafał, Świtalska Rozalia
Kuratorzy: Mateusz Bieczyński, Maciej Kurak, Marino Zancanella
Aranżacja: Rafał Górczyński
Projekt graficzny: Agata Kulczyk
