W piątek 18 września w Teatrze Małym w Tychach odbyła się gala wręczenia Nagród Prezydenta Miasta Tychy w Dziedzinie Kultury. Tegorocznymi laureatami zostali: Piotr Grzesiak, Grzegorz Krzysztofik, Ireneusz Krosny, Franciszek Wyleżuch oraz Tichauer Art Gallery.
Nagrody wręczyli prezydent Tychów Maciej Gramatyka oraz przewodniczący Rady Miasta Wojciech Czarnota.
Tyski Mecenas Kultury
W tym roku tytuł Tyskiego Mecenasa Kultury przyznano Tichauer Art Gallery, doceniając jej wsparcie dla artystów i tworzenie mieszkańcom możliwości kontaktu ze sztuką.
Galeria prezentuje dzieła uznanych twórców o krajowej i międzynarodowej renomie, a jednocześnie wspiera młodych autorów i lokalne środowisko artystyczne. Organizuje wystawy, spotkania autorskie, dyskusje, wydarzenia performatywne i oprowadzania kuratorskie.
Ważną częścią jej działalności jest edukacja i kooperacja z tyskimi placówkami oświatowymi. Dzieci i młodzież mogą bezpłatnie poznawać sztukę, uczestniczyć w warsztatach i zdobywać pierwsze doświadczenia w sztuce.
Upowszechnianie kultury
Za wieloletnią pracę z kolejnymi pokoleniami młodych Tyszan uhonorowano Piotra Grzesiaka, pedagoga, choreografa i wychowawcę.
Piotra Grzesiak od 45 lat odkrywa talenty i rozwija taneczne pasje. Kierował i współtworzył zespoły „Paka”, „Mini Paka”, „Kropa”, „Spinka”, „Spinka Band” i „Gajdziorek”. Pracuje także z dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnościami, łącząc edukację artystyczną z integracją społeczną.
Jego zespoły zdobywały nagrody na ogólnopolskich i międzynarodowych festiwalach.
Twórczość artystyczna
W tej kategorii nagrodę otrzymał Grzegorz Krzysztofik, który od lat dokumentuje życie kulturalne naszego miasta.
Specjalizuje się w fotografii koncertowej, teatralnej, ulicznej i reportażowej. Współpracuje m.in. z AUKSO – Orkiestrą Kameralną Miasta Tychy, Teatrem Małym i Muzeum Miejskim. Na jego zdjęciach można zobaczyć zarówno wydarzenia znane mieszkańcom, jak i chwile, które łatwo przeoczyć z perspektywy widowni.
Jest autorem wystaw i publikacji fotograficznych oraz laureatem wielu konkursów. Czterokrotnie zdobywał pierwsze miejsce w Tychy Press Photo. Otrzymał również stypendium Marszałka Województwa Śląskiego w Dziedzinie Kultury.
Tyski Ambasador Kultury
Tytuł Tyskiego Ambasadora Kultury otrzymał Ireneusz Krosny, artysta, którego pantomima od lat bawi publiczność w Polsce i za granicą.
Od ponad trzech dekad tworzy autorski teatr, opowiadając historie dzięki gestu, ruchu i mimiki. Występował w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Mimo międzynarodowej kariery pozostaje związany z Tychami, gdzie rozpoczęła się jego artystyczna droga.
Jest twórcą, reżyserem i wykonawcą ponad 80 komicznych etiud solowych. Jako trzeci Polak w historii otrzymał wyróżnienie amerykańskiego magazynu „Chicago Reader” za najlepsze przedstawienie w Chicago. Swoim doświadczeniem dzieli się również podczas warsztatów i zajęć edukacyjnych.
Wyróżnienie w roku jubileuszowym
75-lecie nadania Tychom praw miejskich stało się okazją do szczególnego docenienia twórcy, którego dzieła od dziesięcioleci towarzyszą mieszkańcom. Symboliczną statuetkę „AZetkę” otrzymał Franciszek Wyleżuch.
To malarz i grafik związał z Tychami znaczną część swojego życia zawodowego. Tworzył grafiki, plakaty i okładki książek, a także mozaiki, polichromie i płaskorzeźby wpisane w architekturę. Jego prace można odnaleźć m.in. na elewacji Teatru Małego, gdzie mozaikę zrealizował wspólnie z architektem Januszem Włodarczykiem, oraz w III Liceum Ogólnokształcącym. Jest również autorem mozaiki z dawnego Zakładu Elektroniki Górniczej, znajdującej się w tej chwili przy Zespole Szkół nr 4.
Realizacje powstające głównie w latach 60. i 70. były częścią rozwoju młodego miasta. Dziś należą do jego dziedzictwa i pozostają bliskie kolejnym pokoleniom Tyszan.
– Za każdym wydarzeniem, wystawą czy występem stoją ludzie, ich pomysły i wiele godzin pracy. Dzisiejsza gala jest okazją, żeby im za to podziękować. Laureaci pokazują, jak wiele można dać miastu, dzieląc się swoim talentem i pomagając rozwijać go innym. W roku 75-lecia nadania Tychom praw miejskich z wdzięcznością patrzymy też na dorobek tych, których dzieła towarzyszą kolejnym pokoleniom mieszkańców – mówił prezydent Maciej Gramatyka
Podczas gali odbył się również przedpremierowy pokaz spektaklu „Mumio czarno-białe”. Jadwiga Basińska, Dariusz Basiński i Jacek Borusiński wraz z muzykiem Rafałem Kierpcem zabrali publiczność w świat inspirowany telewizją lat 60. i 70., klimatem Kabaretu Starszych Panów i „Wojny domowej”. W nowym przedstawieniu charakterystyczny dla Mumio absurdalny humor spotyka się z muzyką, wspomnieniami i czułością wobec ludzkich słabości. Spektakl powstał we współpracy z Teatrem Małym, a jego premierę zaplanowano na 19 września br.
Nagrody Prezydenta Miasta Tychy w dziedzinie kultury przyznawane są od 1996 roku. Jako pierwsza doceniona została Alina Gruszka – wówczas dyrektor artystyczna festiwalu Śląska Jesień Gitarowa.
W kolejnych latach laureatami byli:
- Teresa Wodzicka,
- Marek Moś i AUKSO Orkiestra Kameralna Miasta Tychy,
- Ireneusz Krosny,
- Stanisław Mazuś,
- Maria Lipok-Bierwiaczonek,
- Chór Gimnazjum nr 3,
- Helena Golda-Błahut,
- AUKSO Orkiestra Kameralna Miasta Tychy,
- Janusz Muszyński,
- ks. Teofil Grzesica,
- zespół Dżem,
- zespół Cree,
- Eryk Pudełko,
- Henryk Jan Botor,
- Ryszard Czernow,
- Wojciech Łuka,
- Michał Litkiw,
- Dominik Gajda i Marcin Zimnal,
- Mateusz Krzyżowski,
- Grupa Artystyczna Teatr T.C.R,
- Aleksandra Matuszczyk,
- Kamilla Baar,
- Tomasz Wenklar,
- Sebastian Riedel,
- Michał Brożek,
- Agnieszka Łapka,
- Izabela Wądołowska,
- Hania Derej,
- Misza Czorny.
Od 2022 roku przyznawany jest również tytuł Tyskiego Ambasadora Kultury. Jako pierwszy otrzymał go pianista Mateusz Krzyżowski, a w kolejnych latach uhonorowano nim AUKSO – Orkiestrę Kameralną Miasta Tychy pod dyrekcją Marka Mosia, gitarzystę flamenco Michała Czachowskiego oraz organistę, dyrygenta i kompozytora Henryka Jana Botora.
W 2025 roku po raz pierwszy wręczono tytuł Tyskiego Mecenasa Kultury , doceniający wsparcie dla lokalnych inicjatyw i życia artystycznego miasta. Pierwszym laureatem została firma Invenio QD Sp. z o.o.
Wnioski o przyznanie Nagród Prezydenta Miasta Tychy w Dziedzinie Kultury opiniowała powołana do tego komisja w składzie: przewodnicząca – Marzena Sitko, zastępca Przewodniczącej – Grzegorz Gwóźdź, sekretarz – Marcin Stachoń, członkowie komisji – Magdalena Łuka, Barbara Konieczna, Lidia Gajdas, Małgorzata Król oraz Anna Syska.
(J), źródło: UM Tychy
