ELLIOTT ERWITT. RETROSPEKTYWA – wystawa czasowa 20.03-20.09.2026

Zdjęcie: ELLIOTT ERWITT

W 2026 roku DSH świętuje swoje 20. urodziny. Z tej okazji zapraszamy na wyjątkową wystawę blisko 130 zdjęć Elliotta Erwitta, legendarnego fotografa agencji Magnum Photos. To pierwsza w Polsce tak obszerna, retrospektywna ekspozycja, ukazująca ponad 70 lat pracy Erwitta – artysty, który do dziś inspiruje fotografki i fotografów różnych pokoleń na całym świecie.

Elliott Erwitt urodził się w Paryżu. Dzieciństwo spędził we Włoszech. Dekadę później jego rodzina powróciła do Francji, by tuż przed wybuchem II wojny światowej przenieść się do Stanów Zjednoczonych. Zaczął fotografować we wczesnej młodości. W ciągu kilkudziesięciu lat kariery zawodowej dokumentował historię polityczną i społeczną XX wieku. Jako fotoreporter podróżował po USA, Europie, Kubie, Nikaragui, Meksyku, Japonii i Pakistanie. Zajmował się również reklamą i filmem. Gdy w 1953 roku, na zaproszenie Roberta Capy dołączył do prestiżowej agencji Magnum, pracował już jako freelancer, a jego zdjęcia były publikowane w czołowych amerykańskich magazynach. Na zlecenie magazynu „Time” fotograf dwukrotnie odwiedził Polskę (w 1959 i 1964 roku), wykonując zdjęcia mi.in. w Warszawie, Krakowie, Częstochowie i Gdańsku. Pod koniec lat 60. Erwitt przez trzy lata był prezesem Magnum.

Przez kilka dekad Elliott Erwitt uwieczniał życie codzienne zwykłych i niezwykłych ludzi, dokumentował chwile ulotne i historyczne z niezwykłą dbałością, ale przede wszystkim z humorem i oddaniem. Sposób, w jaki patrzył na Paryż, Nowy Jork, Saint Tropez czy Warszawę, zmienił sposób, w jaki ludzie postrzegali te miejsca i jak o nich opowiadali. Nikt inny fotografując psy, tak dobrze nie sportretował ich właścicieli, prawdopodobnie dlatego prace te należą do najbardziej uwielbianych i zarazem ikonicznych w jego niezwykłym dorobku.

ELLIOTT ERWITT. RETROSPEKTYWA to wydarzenie nie tylko dla wielbicielek i wielbicieli oraz znawców i znawczyń fotografii. Prezentowane na wystawie fotografie artysty są przykładem połączenia dowcipu, absurdu i elegancji – charakterystycznej dla jego twórczości perspektywy. Tym samym kuratorki zwracają uwagę na jasną stronę natury człowieka, odwołują się do piękna zwykłych chwil, które zwykle umykają pod ciężarem codzienności.

„Elliott Erwitt był wszechstronnym artystą, który na swoich zdjęciach uwiecznił codzienne życie, ważne momenty w historii, zwykłych ludzi, osobistości show-biznesu i polityki oraz… psy. Jego fotografia, to niezwykły zapis czasu i miejsc. Niepowtarzalne, piękne źródło historyczne, prowokujące do myślenia i jednocześnie sprawiające przyjemność” – podkreśla współkuratorka wystawy, Katarzyna Puchalska.

„Wpływ, jaki prace Erwitta wywarły na kanon fotografii XX wieku, jest nie do przecenienia – dodaje współkuratorka, Beata Łyżwa-Sokół – Eliott Erwitt nie bał się świata, być może dlatego – co widać na zdjęciach – iż był nim zachwycony. Szukał w ludziach piękna, prawdy, zaś będąc wobec nich szczerym, portretował ich trochę na poważnie, a równocześnie żartobliwie. Najsłynniejsze fotografie Erwitta są całkiem serio, a trochę nie, pozwalają spojrzeć na siebie z dystansu, są afirmacją życia i wywołują uśmiech na twarzy oglądających.”

Prezentowana w DSH retrospektywa Elliotta Erwiita powstała we współpracy z Magnum Photos. Mecenasem wystawy jest firma Nikon.

Ekspozycję można oglądać od 20 marca do 20 września 2026 w galerii DSH (ul. Karowa 20, Warszawa). 22 marca (niedziela) o g. 13:00 zapraszamy na oprowadzanie kuratorskie.

ELLIOTT ERWITT. RETROSPEKTYWA

kuratorki: Katarzyna Puchalska, Beata Łyżwa-Sokół

kuratorzy pierwszej wersji wystawy: Elliott Erwitt, Andrea Holzherr (Magnum Photos)

projekt graficzny wystawy i identyfikacji wizualnej: Barbara Sługocka, Julia Wróblewska (Lotne Studio)

koordynacja projektu i produkcja wystawy: Beata Łyżwa-Sokół, Christiana Vieira (Magnum Photos)

redakcja: Małgorzata Purzyńska

tłumaczenie: Krzysztof Ścibiorski (angielski)

korekta: Anna Kaniewska (polski), Christopher Smith (angielski)

realizacja projektu wystawy: Mateusz Wierzbicki (Willow Service), Andrii Dulskyi

opracowanie przewodnika rodzinnego: Katarzyna Witt, Magdalena Szymańska (redakcja i korekta)

promocja, obsługa administracyjno-księgowa i produkcja wydarzeń towarzyszących: zespół DSH
współpraca: Magnum Photos
mecenat wystawy: Nikon

Fotografie pochodzą ze zbiorów Magnum Photos.

Bardzo dziękujemy Andrei Holzherr z Magnum Photos za wsparcie merytoryczne i pomoc w realizacji wystawy.

BIOGRAM FOTOGRAFA

Elliott Erwitt właśc. Elio Romano Ervitz (1928–2023) – amerykański fotograf, fotoreporter i filmowiec. Czołowy twórca agencji Magnum, uważany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli nurtu fotografii humanistycznej.

Elliott Erwitt zaczął fotografować we wczesnej młodości. W ciągu kilkudziesięciu lat kariery zawodowej dokumentował historię polityczną i społeczną XX wieku. Podróżował jako fotoreporter po USA, Europie, Kubie, Nikaragui, Meksyku, Japonii i Pakistanie. Fotografował celebrytów XX wieku. Zajmował się również reklamą i filmem. Urodził się w Paryżu w rodzinie rosyjskich emigrantów, dzieciństwo spędził we Włoszech. Rodzina na krótko powróciła do Francji (około 1938 roku), by tuż przed wybuchem II wojny światowej przenieść się do Stanów Zjednoczonych. W latach 40. studiował fotografię w Los Angeles City College oraz fotografię i sztukę filmową w New School for Social Research w Nowym Jorku, gdzie zamieszkał w 1948 roku. Już w czasach szkolnych pracował w jednym z laboratoriów w Hollywood i dorabiał jako fotograf ślubny. Używał wówczas aparatu marki Rolleiflex. Później sięgnął po małoobrazkową Leicę. W Nowym Jorku poznał fotografów Edwarda Steichena i Roberta Capę oraz Roya Strykera (byłego szefa agencji Farm Security Administration, odpowiedzialnego za stworzenie fotograficznej dokumentacji Ameryki w latach 1935–1944), który zatrudnił Erwitta w Standard Oil Company, a następnie zlecił mu realizację projektu dokumentującego miasto Pittsburgh. W latach 1951–1953 służył w armii amerykańskiej jako fotograf wojskowy we Francji i w Niemczech. Robił również zdjęcia dla siebie. Za pracę „Bed and Boredom (Łóżko i nuda)” otrzymał drugie miejsce w konkursie magazynu „Life”. Gdy w 1953 roku Erwitt dołączył do agencji Magnum (na zaproszenie Capy), pracował już jako freelancer dla pism „Collier’s”, „Look”, „Life” i „Holiday”. W latach 50. i 60. jego zdjęcia były publikowane w czołowych amerykańskich magazynach. Pod koniec lat 60. przez trzy lata pełnił funkcję prezesa Magnum.

Fotografia Erwitta „New York City”, 1953 przedstawiająca jego żonę, nowo narodzoną córkę Ellen i kota Brutusa znalazła się na słynnej wystawie „The Family of Man (Rodzina człowiecza)” w Museum of Modern Art w Nowym Jorku (1955), której kuratorem był Edward Steichen, i stała się jednym z ikonicznych zdjęć tej ekspozycji.

W latach 50. dwukrotnie wyjeżdżał do Moskwy – w 40. rocznicę Rewolucji Październikowej (1957) oraz z okazji wizyty wiceprezydenta USA Richarda Nixona w ZSRR i Polsce (1959). Kolejny raz był w naszym kraju w 1964 roku. Odwiedził wiele miast i miasteczek, w tym Warszawę, Kraków i Gdańsk. Podróżował po Polsce, Czechosłowacji i Węgrzech na zlecenie magazynu „Time”, robiąc materiał o życiu codziennym w krajach socjalistycznych.

Na przełomie lat 60. i 70. zaczął realizować filmy dokumentalne, wśród nich „Beauty Knows No Pain” (1971), „Red, White and Bluegrass” (1973) oraz najbardziej znany „The Glassmakers of Herat” (1977), reklamy telewizyjne, a później komedie. W 1988 roku przygotował retrospektywę swoich prac – „Personal Exposures”.

Jego rozpoznawalny styl charakteryzuje wrażliwość, niezwykłe wyczucie, spostrzegawczość i specyficzny rodzaj humoru w łapanych na gorąco zabawnych, dziwnych i optymistycznych sytuacjach z życia codziennego. Słynna stała się jego wypowiedź: „Dla mnie fotografia jest sztuką obserwacji. Chodzi o znalezienie czegoś interesującego w zwyczajnym miejscu”.

Jest ceniony jako wnikliwy portrecista artystów, polityków i osobistości XX wieku. Tworzył prywatne, intymne cykle (seria z Marilyn Monroe w 1956 roku) i fotografował celebrytów w sytuacjach publicznych (słynny „Czarno-biały bal Trumana Capote’a” w 1966 roku w Nowym Jorku). Wiele z jego zdjęć stało się ikonami, m.in. portrety Marilyn Monroe w białej plisowanej sukni z planu „Słomianego wdowca” (1955), Jacqueline Kennedy w czarnej woalce na pogrzebie prezydenta USA Johna F. Kennedy’ego (1963) czy kadr przedstawiający wiceprezydenta USA Richarda Nixona i I sekretarza KPZR Nikity Chruszczowa podczas otwarcia Amerykańskiej Wystawy Narodowej w Moskwie (tzw. „Debata kuchenna” w roku 1959).

Erwitt pracował na planach kilku filmów, m.in. „On the Waterfront” (1954) i „The Misfits” (1961) – ostatniego ukończonego obrazu z Marilyn Monroe. Fotografował również Johna F. Kennedy’ego w Białym Domu, Fidela Castro i Che Guevarę na Kubie oraz Humphreya Bogarta, Grace Kelly, Marlene Dietrich, Jacka Kerouaca, Arthura Millera, Andy’ego Warhola.

W 2011 roku Elliott Erwitt otrzymał nagrodę za całokształt twórczości przyznawaną przez International Center of Photography (ICP) w Nowym Jorku, nazwano go wówczas „świadkiem historii i marzycielem z aparatem”. W 2015 roku został uhonorowany nagrodą za wybitny wkład w rozwój fotografii przez World Photography Organisation (Sony World Photography Awards – Outstanding Contribution to Photography). Miał liczne wystawy w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Niemczech, Francji, Włoszech, Austrii, Wielkiej Brytanii, Belgii, Holandii, Szwajcarii, Hiszpanii, Polsce, Czechach, Japonii, Chile, Brazylii, Australii. W 2005 przyjechał do Polski na otwarcie swojej wystawy w Yours Gallery w Warszawie.

Wydał kilkadziesiąt albumów fotograficznych, m.in. „Photographs and Anti-Photographs” (1972), „The Private Experience” (1974), „Recent Developments” (1978), „Personal Exposures” (1988), „Dog Dogs” (1998), „Museum Watching” (1999), „Snaps” (2001), „Personal Best” (2006), „Elliott Erwitt’s Dogs” (2008), „Elliott Erwitt’s New York” (2008), „Elliott Erwitt’s Paris” (2010), „Home Around the World” (2016), „Cuba” (2017), „Pittsburgh 1950” (2017), „Scotland” (2018), „Found Not Lost” (2021), „Last Laughs” (2025).

BIOGRAMY KURATOREK

Katarzyna Puchalska – menedżerka kultury, producentka, kuratorka. Absolwentka Wydziału Historii na Uniwersytecie Warszawskim. Od 2025 roku dyrektorka DSH. Kuratorka oraz współkuratorka wystaw i współautorka albumów: „Krzysztof Miller. 1989” (DSH 2018), „Krzysztof Miller. Przełom i konflikty” (Leica Gallery Praga 2019), „Przełom w kadrze” (DSH 2019), „Niedenthal” (DSH 2022), „Chris Niedenthal. Esencjonalnie” (DSH 2023), „Straty zamierzone / NON collateral damage” (Magnum Photos, DSH 2025). Producentka wykonawcza spektakli „Ocalone” w reż. Mai Kleczewskiej, „W maju się nie umiera. Historia Barbary Sadowskie”j w reż. Anny Gryszkówny, „Walentyna” w reż. Wojciecha Farugi, programu „Pasta Kulturalna” emitowanego w Internecie oraz projektu Pasta TV DSH. Dyrektorka artystyczna i kuratorka Festiwalu Bohaterek, Warszawskiego Tygodnia Kobiet, kilku edycji Festiwalu „Wyłącz system” oraz „Wybraliśmy wolność. 4 czerwca 1989”. Producentka kreatywna filmów dokumentalnych Agnieszki Uścińskiej i Jarka Wątora „Niespodzianka” (2019) i „Przełom w kadrze” (2019).

Beata Łyżwa-Sokół – fotoedytorka, edukatorka, autorka tekstów o fotografii. Absolwentka Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych na Uniwersytecie Warszawskim, Europejskiej Akademii Fotografii oraz Muzealniczych Studiów Kuratorskich w Instytucie Historii Sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Przez 16 lat pracowała w „Gazecie Wyborczej” jako fotoedytorka jej codziennego wydania, serwisu Wyborcza.pl oraz magazynu „Duży Format”. Przez 6 lat kierowała działem foto „Gazety Wyborczej” i Agencji Wyborcza.pl. Inicjatorka Konkursu im. Krzysztofa Millera na najlepszy materiał fotograficzny roku. Prowadzi zajęcia z fotografii prasowej w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej. Od maja 2025 roku kierowniczka działu wystaw DSH. Współkuratorka wystawy i współautorka albumu „Straty zamierzone / NON collateral damage” (Magnum Photos, DSH 2025).

Andréa Holzherr – kuratorka, specjalistka ds. public relations, studiowała w École du Louvre Paris oraz na Sorbonie. Od 2003 roku pełni funkcję dyrektorki naczelnej ds. kulturalnych oraz kuratorki w agencji fotograficznej Magnum Photos w Paryżu. Jest także odpowiedzialna za promowanie Archiwum Magnum przez działalność wystawienniczą prowadzoną we współpracy z międzynarodowymi muzeami, instytucjami kultury oraz festiwalami fotograficznymi. Wcześniej była kuratorką i asystentką dyrektora w Maison Européenne de la Photographie w Paryżu. Członkini zarządu Fond de Dotation Magnum Paris oraz Niemieckiego Towarzystwa Fotograficznego. Kuratorka wielu wystaw, m.in. „Bang Bang, Tatort Kunst” (2012, Haus für Kunst Uri oraz galeria CCA w Palma de Mallorca); „Mythos Kindheit” (2010, Kunstverein Ludwigshafen, Haus für Kunst Uri oraz galeria CCA w Palma de Mallorca); „Elina Brotherus: The New Painting” (2006, Fińskie Muzeum Fotografii), „Stella Polaris” (2006, Paris Photo). Była także kuratorką odpowiedzialną za: 5. Fotofestival Mannheim–Ludwigshafen–Heidelberg w Niemczech (2013), „Ernest Cole House of Bondage” (2023, wspólnie z Anne-Marie Beckmann) oraz grupową wystawę „Magnum between Pages” zrealizowaną we współpracy z Hamni Museum w Seulu (2025). Jest autorką m.in. takich publikacji jak: „Close Enough” (2024), „Eve Arnold: Hommage” (2012), „Helsinki School” (2005–2011), George Rodger: „Unterwegs 1940–1949” (2009), „Elina Brotherus” (2005), jak również licznych publikacji w specjalistycznych czasopismach poświęconych fotografii współczesnej.

MAGNUM PHOTOS to spółdzielnia cenionych, niezależnych fotografów, których łączy nieustające zaangażowanie w dokumentowaniu wydarzeń na świecie, ludzi, miejsc, życia codziennego i kultury. W 1947 roku, już po zakończeniu II wojny światowej, czterej wybitni fotografowie zawiązali legendarny dziś alians. Stworzyli wspólne pionierskie przedsięwzięcie, w którym połączyli siły i niezwykłą różnorodność indywidualnych stylów. Henri Cartier-Bresson, Robert Capa, George Rodger i David Seymour założyli najważniejszą spółdzielnię artystyczną w historii.

Magnum reprezentuje wielu najbardziej cenionych fotografów na świecie, pozostając wierna swym ideałom i spójnej wizji twórcy – jednocześnie reportera, artysty i narratora. Naszym fotografom przyświecają wspólne idee, jak dokumentować wydarzenia, historie, miejsca i kultury dzięki przejmującej narracji, która odrzuca konwenanse, rozbija status quo, redefiniuje historię i odmienia ludzkie losy.

Od 75 lat Magnum tworzy najwyższej jakości treści fotograficzne dla mediów, organizacji charytatywnych, wydawnictw, marek oraz instytucji kultury. Archiwum Magnum to także żywy zbiór, regularnie uzupełniany nowymi materiałami z całego świata.

Od lat 30. XX wieku fotografowie Magnum dokumentują najważniejsze wydarzenia i portretują znane osobistości, zajmując się tematyką przemysłu, przemian społecznych i życia codziennego, polityką, bieżącymi wydarzeniami, katastrofami i konfliktami, docierając do interesujących miejsc. w uproszczeniu – jeżeli masz przed oczami jakąś ikoniczną fotografię, ale nie wiesz, kto ją wykonał lub gdzie ją odnaleźć – to najprawdopodobniej pochodzi z Magnum.

Fotografowie Magnum to nieliczne grono wyłonione przez członków agencji; osiągnięcie pełnego członkostwa zajmuje minimum cztery lata i jest uważane za najwyższe wyróżnienie w karierze fotografa.

Magnum Photos dociera do odbiorców na całym świecie, ciesząc się renomą czołowej marki opartej na oryginalnej fotografii narracyjnej. Agencja niezmiennie kieruje się swoimi pierwotnymi wartościami: bezkompromisowej doskonałości, prawdy, szacunku i niezależności.

DSH (Dom Spotkań z Historią) jest instytucją kultury m.st. Warszawy. Od 20 lat popularyzujemy historię najnowszą, działając w duchu wolności wypowiedzi, dostępności, poszanowania dziedzictwa kulturowego oraz tolerancji. Tworzymy międzypokoleniową ofertę, która w atrakcyjny i nieoczywisty sposób dociera do publiczności. Przez lata wypracowaliśmy rozpoznawalną metodologię oraz silną pozycję w środowisku partnerów i szerokiego grona odbiorców.

Działalność wystawiennicza pozostaje najważniejszym elementem programu merytorycznego DSH i tak będzie w kolejnych latach. Szczególne miejsce zajmuje w nim fotografia – przede wszystkim o charakterze fotoreporterski oraz kolekcje autorskie. Wystawom towarzyszą dyskusje, cykle spotkań, pokazy filmowe, warsztaty edukacyjne, seminaria, konferencje i inne wydarzenia artystyczne. Prowadzimy także działalność wydawniczą, impresaryjną oraz produkujemy spektakle i filmy dokumentalne. W Archiwum Historii Mówionej zgromadziliśmy największy w Polsce zbiór nagrań relacji biograficznych.

Co roku organizujemy Festiwal Bohaterek oraz warszawskie obchody rocznicy wyborów 4 czerwca 1989 roku „Wybraliśmy wolność”. Jesteśmy współorganizatorem Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego oraz operatorem Warszawskiego Funduszu Książki Historycznej. Wspólnie z Centrum Kompetencji Cyfrowych UW i Instytutem Badań Literackich PAN prowadzimy studia podyplomowe „Szkoła Historycznego Dokumentu Filmowego”. DSH jest również wydawcą magazynu kulturalnego „Dwutygodnik”.